zondag 27 april 2008

nederig is het woord

Onder het zappen de HBO documentaire van Ferrera, Mayles, Mayles & Prinzing binnengevallen, die op vrijdagavond op de Nederlandse televisie wordt uitgezonden. Verwacht niks van tv, en dan ineens : mensen die vinyl peilers in elkaar vijzen, gecoördineerd oprichten in stalen voeten, allerhande commentaren van verbouwereerde voorbijgangers trotseren. Poorten of gateways in Central Park, New York, die behalve in kleur alles weg hebben van reuze staples. Inmiddels geïntrigeerd door wat ik zie en niet begrijp, blijf ik kijken.

Ik ken THE GATES niet, maar nu dus wel; wat een gelukstreffer dat ik langs de documentaire slip. De New Yorker, berucht om zijn excentrieke kijk op dingen en al helemaal op intruding kunstprojecten (toch niet in hùn park, zeker?), valt met mondjesmaat voor de meer dan 7 000 oranjekleurige poorten, die zich over 37 kilometer wandelpaden een weg slingeren doorheen het park. Vandaag ontdek ik dat de voorbereidingen voor het project gelopen hebben van 1979 tot 2005 : 26 jaren. Wat een levenswerk.

Ik start deze blog met Christo. In 2007 maak ik –per toeval- kennis met het project OVER THE RIVER. Onder het strijken word ik klassiek om de tuin geleid door een verslaggever van RADIO1. De ARKANSAS rivier zal over een lengte van 9.4 kilometers worden overdekt met reflecterend, doorzichtig zeildoek. Tot daar klopt de info. De journalist verslikt zich echter aan common error n° 1 : Christo is geen eenling. Christo doet niet wat hij doet, zonder zijn Jeanne-Claude. Christo is groot, omdat Jeanne-Claude hem bijstaat. En hij weet dat, hij erkent dat. Op zo’n momenten is kunst groot. (lees nog méér misvattingen over Christo)

Beiden komen in beeld, 20 minuten ver in de documentaire. Aan de vooravond van de opening overleggen Christo en Jeanne-Claude met plaatselijke autoriteiten hoe zij de poorten kunnen vrijwaren van diefstal. Een levendige discussie ontstaat, waarin beide kunstenaars schoorvoetend toegeven dat de poorten effectief niet makkelijk kunnen worden getransporteerd, al helemaal niet de subway in kunnen. Wrevel en ongeloof leiden uiteindelijk tot een akkoord tussen de kunstenaars en de New Yorkse autoriteiten : er hoeft minder patrouille dan aangevraagd.

Op de dag van de opening waarschuwt Jeanne-Claude bezorgd voor de kartonnen rollen die loskomen wanneer de gates worden ‘geopend’. Het deert de nieuwsgierige New Yorker nauwelijks. Met een verlossend plofje floept aan elke gate een lap felgekleurd nylon twee meter naar beneden. x 7 000, natuurlijk. De naar schatting vier meter hoge dwarslat van de poort heeft al die tijd van voorbereiding, opstelling en anticipatie de oranjekleurige luifel verborgen. De micro-nylon stof wappert gemoedelijk in de wind, hangt stil of baant zich speels een weg door de lucht, opwaarts. De dynamiek is onvoorstelbaar.

Naargelang de weersomstandigheden in de 16 dagen dat het kunstwerk overleeft, gaat Central Park op lichtgevende, boeddhistische toer, verzoekt het park om opbeurende verpozing in de koude, hagelwitte sneeuwdagen van februari 2005, gloeien de wuivende gates in okerwinterlicht op en worden de oranje luifels mat gereflecteerd in occasionele regenplassen. Kuierende, ontdekkende mensen worden er vrolijk of stil van. Kunst dichtbij huis en helemaal toegankelijk. Of zoals de zwerver aan ’t eind van het verhaal treffend besluit : “Kunst, wat is het ? Ik denk dat je er naar kan kijken, en erdoor kan lopen. Dat is het, meer niet.”

OVER THE RIVER (de uitvoerdata zijn voorlopig verschoven van zomer 2011 naar zomer 2012) zal de kans bieden om vanaf de weg die de rivier volgt het project te aanschouwen en te benaderen vanaf de bus, of uit de wagen. Onder het zeildoek doorlopen kan over bestaande wandelpaden. Tenslotte kan je de ARKANSAS rivier op met een vlot of een kayak en de zomerwolken aanschouwen doorheen het zeildoek.
Gedurende twee weken zal het project OVER THE RIVER de natuurlijke fauna en flora en de aanwezige recreatiemogelijkheden ondersteunen. Christo&Jeanne-Claude ijveren op hun manier immers voor het behoud van de natuur. Zij aanvaarden geen sponsorships en ze recycleren na afloop alles zelf.

Zullen we elkaar dus treffen aan de oever van de onstuimige Arkansas rivier, in de staat Colorado, zoals eerder gesuggereerd?
(foto Colorado : Jon Barnes & The Ultimate Taxi Aspen Colorado)

1 opmerking:

didiermaurice zei

Gezeten in een vliegtuig doorklief je de wolken tot in Amerika en met een duizelingwekkende vaart onder de poorten van Christo door beland je op de plaats van je dromen. Alle goeds, alles goed, zelfs beter :-)