zondag 1 februari 2009

den draad


Onder het zappen passeer ik op BBC2 de Chelsea Pensioners in het Royal Hospital achter de drukke, Londonse King’s Road. Hier slijten bejaarde mannen, ex-soldaten, hun oude dag. Snel wordt me duidelijk dat de mannen op klassiek Britse wijze solliciteren voor een plaatsje in het veteranenhospitaal. Vervolgens lopen ze een vierdaagse stage, vooraleer ze al dan niet hun nieuwe, rechtmatige thuis verwerven. Tenslotte zullen zij parades lopen en de ster van Groot-Brittanië hoog (proberen te) houden. Opvallend klinkt de commentaar van een dochter van een veteraan, ‘dat haar vader liever hier woont dan in een luxe rust- en verzorgingstehuis, omdat hij de routine van zijn leven mist, en hem hier die routine elke dag wordt voorgeschoteld, in de vorm van een strak dagschema, waarin hij die houvast terugvindt’.

De camera toont de houten cubicles, stuk voor stuk nauwelijks vier vierkante meter groot, waarin 300 individuele levens (gemiddeld 83 jaar oud zijn ze) worden gecomprimeerd. En eerstdaags worden ook vrouwelijke ex-soldaten toegelaten! Dat hoort bij de vernieuwingen die het koninklijke hospitaal in de 21ste eeuw noodgedwongen ondergaat. De oude mannen hoor je over die nieuwe voorzieningen niet klagen. Ik moet glimlachen bij de idee dat de stokoude mannen een ‘nieuwe’, vertrouwde richting aan hun leven geven, een doel dat hen terugvoert naar de dagen dat alles voor hen werd uitgestippeld, evenzogoed oorlog als vrede. Sommigen onder hen hebben actief gevochten aan oorlogsfronten over de hele wereld, anderen bleven hun soldatenleven lang op de achtergrond. Maar wat hen drijft is kameraadschap, melancholie (natuurlijk) en herinneringen.

Enkele jaren terug bezocht ik dat hospitaal, nietsvermoedend rond de ware toedracht van het oord, aangezien ik reisgidsen slechts gebruik om mooie plaatsjes op te sporen. Ik herinner me de stralende voorjaarszon, de royale parkgrond omheen het domein, de soezende, oude mannen in de lauwe zonnewarmte. Ik herinner me de rust die er hing. Ik weet nog dat er een cricketwedstrijd werd gespeeld aan de andere kant van de scheidingsdraad van de private staatseigendom. Ik ben niet vergeten hoeveel foto’s ik er schoot, een rolletje vol sentiment en voorjaarsblijheid. Vandaag herinner ik me plots glashelder hoe ik een dag later in Holland Park ontdekte dat het filmrolletje van de Nikon niet was doorgedraaid… Glorie van de analoge camera!

(Daarom hierboven en ter verontschudliging een foto van de leeszaal van het British Museum, waar oude boeken worden gekeurd of ze hun oude dag mogen slijten in de felgegeerde, traditioneel Britse referentiebibliotheek.)

Geen opmerkingen: