vrijdag 13 februari 2009

] girl, interrupted [


Joyce Carol Oates heeft de reputatie opgebouwd geen gemakkelijk schrijfster te zijn. Haar scherp maatschappijkritische romans geven blijk van een doordacht psychologisch inzicht in de personages die zij opvoert in haar boeken. Zij schrijft aan een razendsnel tempo, verhaal na ontmantelend verhaal. In MY SISTER, MY LOVE ontrafelt ze zonder scrupules de moord op een zesjarig meisje, met name het originele JonBenét Ramsay drama, dat Noord-Amerika tot zeer recent in de ban hield. De media had een kluif aan de verslaggeving van de moord, waarin achtereenvolgens beide ouders, de oudere broer van het meisje en een pedofiel tot hoofdverdachten werden gebombardeerd. In 2006 werd de vermoedelijke dader, een basisschoolleraar, aangehouden.

Het is niet zo dat ik een zwak heb voor bizarre moordzaken, wel voor Oates’ deskundigheid in het schrijven van gevatte kronieken (THE GRAVEDIGGER’S DAUGHTER; MIDDLE AGE; THE FALLS; MOTHER, MISSING). Ik verwachtte een louterend verhaal en kreeg een nerveuze verteller, Skyler Rampike, de fictieve oudere broer van het fictieve vermoorde meisje Bliss. Sky-boy doet zijn versie van de feiten in niet mis te verstane taal, waarin het wonder Oates geregeld doorschemert, maar niet doorbreekt. De bitsige vertelstijl, verrijkt met een honderdtal voetnoten, leest op de duur anekdotisch, en doet afbreuk aan de opbouw van het complexe verhaal.

Maar goed, dat zou best Oates’ intentie kunnen zijn geweest. De plotse dood van een LITTLE MISS AMERICA (en bij genadeloze uitbreiding UNIVERSE) spreekt tenslotte tot eenieders verbeelding, zij het om zeer uiteenlopende redenen. De hamvraag blijft of de naïeve overlevering van een zesjarig kind aan de wereld en haar wolven, op enigerlei wijze kan worden verantwoord? Oates kiest bewust voor de underdogpositie in de figuur van Skyler, die op negentienjarige leeftijd (tien jaar na de feiten) thuis en het noorden is kwijtgeraakt. Hij vegeteert in een achterkamertje in de suburbs en onderwerpt zich aan verdovende middelen, een overlevingsstrategie die hij meekreeg van huis uit.

Het betoog getuigt van een Amerika, of een Westerse samenleving, op haar slechtst. MY SISTER, MY LOVE mist Oates’ gewoonlijke mildsatirische kijk op mensen en omstandigheden (ze houdt nochtans een bepaald ironische toon aan door middel van vader Rampike’s veelvuldige malapropismen). Daar zit ongetwijfeld de aard en de ernst van het verhaal voor iets tussen. Alhoewel magistraal geschreven mist het verhaal diepgang, terwijl het een behoorlijke weergave blijft van exploiterende ouderliefde, pijnlijke incompetentie van staat en stand en onverschrokken machtsvertoon van de media, die naar de realiteit een tabloïde hel schept, waarin vriend en vijand zich schaamteloos wentelen.

1 opmerking:

didiermaurice zei

JonBenét Ramsey, dat vermoorde onschuld-meisje... 't Is niet echt mijn ding mij daarin verdiepen en Oates ook... wow, zo'n oeuvre en volgens wiki zou dat kunnen een gevolg zijn van een 'obsessive-compulsive disorder' - die productie, mij niet gelaten. Soms vraag ik me af hoe vèr moet je gaan met psychologisch inzicht of om diepere drijfveren te zien... biedt pshycho-analyse leidraad? Enfin, jouw stukje zegt me dat ik Twin Peaks Dendermonde op m'n blog niet mag vergeten. Dank.