woensdag 30 december 2009

een teken van de tijd


Het hoorde te gebeuren voor het einde van het jaar, en het beurt me op. Na meer dan twintig jaar snuffelen, boek ik resultaat. In 1984 kuist de Italiaanse discomuzikant/producer GIORGIO MORODER de uit 1927 daterende parel METROPOLIS op, door de stomme film in te kleuren en er een hippe soundtrack aan toe te voegen. Het wordt een bescheiden succes in de cinema, om even snel in de vergeethoek te geraken. Pech voor de noeste arbeid voor en achter de schermen, want METROPOLIS is om verscheidene redenen een film om nimmer te vergeten. Het is een politieke film, een arbeidersepos, een visionaire dystopie en een hartverscheurend liefdesverhaal. Dichterbij het melodrama van het leven komen is niet mogelijk. Rommelmarkt noch kringwinkel brachten, in mijn kruistocht naar nog maar een verfomfaaide vcr-versie van Moroder’s titanenwerk, enig soelaas.
Bij het onschuldig bekijken van de ingekleurde film in de bioscoop in de eighties, groeide mijn belangstelling voor het origineel. Alleen al het feit dat Moroder ervan wordt beschuldigd de film geweld te hebben aangedaan door een onmiskenbare disco soundtrack onder een Hollywoodklassieker te schrijven, prikkelde mijn natuurlijke zin voor controverse. Het zedige tinsel town vergeet nochtans snel. FRITZ LANG’s art deco epos, waarin hij de wereld honderd jaar vooruit op het witte doek van de jaren twintig (van de 20ste eeuw) projecteert, werd door Hollywood verknipt tot een ondermaats patchwork dat de oorspronkelijke gezichtspunten van de regisseur in de kiem smoorde. De van origine Duitse Lang was scherp, opperde zijn sociaal verlangen tot gelijkheid der mensen, (zoals GEORGE ORWELL dat deed in 1984, in dezelfde periode uitgebracht. U herinnert zich toch de film en de soundtrack?) en stampte ermee tegen schenen. Als iets het originele METROPOLIS vernieuwd leven kon inblazen, zij het op controversiële wijze, dan mocht dat de danstent-score van ondermeer Adam Ant, Pat Benatar en Freddie Mercury zijn.
Terwijl het Moroder vooral ging om het liefdevol restaureren van een oude brok zwart-witte pellicule, gingen zijn visie en zijn jarenlange inzet om de originele film ingekleurd en opgeblonken opnieuw uit te brengen, niet geheel onopgemerkt voorbij. De hardcore fans hebben niet stil gezeten, en daarvan heb ik vanmorgen kennis kunnen nemen. Gedigitaliseerde nieuwe versies worden gebrouwen, as we speak. Wie weet, misschien haalt Moroder’s versie in de aanloop naar 2026 (Fritz Lang’s toekomstprojectie) wel een bescheiden cultstatus. Dystopiafilms zijn per slot van rekening populair. Machines zaaien dood, verderf en desillusie, waarna de al dan niet gerobotiseerde held opstaat en de wereld redt, of toch een beetje. Als in BLADE RUNNER de Tyrell Corporation de ontwikkelaar van menselijke androïden is, er in THE MATRIX strijd wordt geleverd tegen een machine-renderende samenleving, en in BRAZIL een Monty Python crewmember zich waagt aan een slapstick kritiek op de wereld van machines, dan is het wel duidelijk dat wij de overrompelende industriële revolutie nog geheel niet hebben verteerd. Mechaniek is absoluut een kenmerk van onze tijd en een dankbaar onderwerp voor menig visionair : zowel in terugblik als in vooruitzicht hebben we, of we het nu kunnen hebben of niet, behoefte aan een held die het opneemt tegen de machine. Denkt u?

Geen opmerkingen: